حکمیت و داوری

منظور از داور و داوری چیست؟

واژه داور یعنی صاحب داد، قاضی، عادل، انصاف درباره نزاع و مرافعه و حل و فصل اختلاف دو یا چند نفر. بنابراین منظور از داوری یعنی حکمیت و از نظر حقوقی و قواعد دادرسی مدنی به معنی فصل خصومت توسط غیر قاضی و بدون رعایت تشریفات رسمی رسیدگی است. به بیان دیگر، داوری عبارت است از رفع اختلاف فی مابین اصحاب دعوی از طریق واگذاری آن به حکمیت اشخاصی که طرفین دعوی آنها را به تراضی خود انتخاب می کنند.

فلسفه و مفهوم داوری

اگر طرفین قرارداد در زمان اجرای مفاد قرارداد با مشکلی روبرو شوند قبل از هر اقدام حقوقی و مراجعه به قانون و دادگاه، می توانند اختلاف خود را به داور مرضی الطرفین یا داوری که در متن قرارداد مشخص شده، عرضه نمایند و حرف و نظر داور ملاک عمل قرار می گیرد و محترم شمرده می‌شود. در قوانین جمهوری اسلامی ایران در مواد ۴۵۴ الی ۵۰۱ قانون آیین دادرسی مدنی (باب هفتم) به بحث تعیین داور پرداخته است در خصوص داور باید گفت گاهی داور، شخصیت حقیقی است؛ یعنی طرفین قرارداد فردی را بعنوان داور انتخاب و در متن قرارداد به آن اشاره می‌کنند و گاهی بصورت شخصیت حقوقی است یعنی شرکت یا موسسه ای را بعنوان داور تعیین می کنند.

نکته قابل ذکر در خصوص زمان انتخاب داور این است که انتخاب داور در هر مرحله‌ای اعم از زمان انعقاد قرارداد یا در زمان اجرای مفاد آن و حتی پس از طرح دعوی در دادگاه امکان پذیر است و ثمرات و برکات فراوانی دارد. محاسن ارجاع امر به داوری این است که انتخاب شیوه داوری برای حل و فصل اختلافات مالی، شراکتی و قراردادی کم هزینه تر از طرح دعوی در دادگستری است، ضمن اینکه رعایت تشریفات اداری و آیین دادرسی مدنی در آن الزامی نیست و از طرفی ارتباط طرفین و تعامل آنان با داور یا داوران نیز بهتر صورت می گیرد. علاوه بر این بررسی موضوع از سوی داوران راحت تر و نتیجه آن نیز بهتر می باشد و از اطاله دادرسی جلوگیری می گردد.

نکته مهم در ارجاع امر به داوری اینست که در حل و فصل اختلافات، داورانی انتخاب شوند که از مقررات داوری اطلاع کامل داشته باشد، در غیر اینصورت داوری به مراتب طولانی تر و گران تر از رسیدگی در دادگاه خواهد بود چون داوری یک امر کاملا تخصصی حقوقی است و سطح علمی داور باید در حد سطح علمی قضات دادگاهها باشد تا بتواند مناسب ترین نظر حقوقی را ارایه نماید تا احتمال تضییع حقوق طرفینی به حداقل برسد فلذا توصیه می گردد از ارجاع داوری به افراد بی اطلاع مانند بنگاه های معاملاتی و اشخاص فاقد دانش حقوقی خودداری و حتی الامکان اختلافات خود را به داوری حقوقدانان با تجربه یا وکلای دادگستری ارجاع نمایید.

ما معتقدیم ظرفیت واقعی علم حقوق که بایستی از آن در زندگی بهره مند شویم این است که روابط حقوقی اشخاص با یکدیگر را بگونه ای تنظیم و مدیریت نماید که تا حد امکان از بروز اختلافات و تحمیل هزینه های غیر منتظره جلوگیری نماید. به عبارتی دیگر شایسته است که از ظرفیت و توان علم حقوق در جهت تنظیم درست روابط اشخاص در امور کاری، مالی، تجاری، خانوادگی و پیشگیری و ممانعت از بروز اختلافات و جلوگیری از تشکیل پرونده های دعاوی نزد مراجع قضایی استفاده نمائیم.

مزایای داوری

سرعت در رسیدگی داوری یکی از مزیت های رسیدگی داوری می باشد که مهمترین نتیجه آن تسریع در صدور رای داوری است. این امر باعث رغبت طرفین اختلاف یا منازعه به ارجاع اختلافات یا دعاوی خود به مرجع داوری شده است. داور، به چند دلیل نسبت به قاضی، از امکان و انگیزه بیشتری برای سرعت در رسیدگی داوری و صدور رای برخوردار است. از جمله این دلایل می توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱- داور، غالبا منتخب طرفین است و نسبت به اشخاصی که او را برگزیده اند احساس تعهد بیشتر و علاقه خاص تری برای رفع اختلاف دارد.

۲- داور، غالبا نسبت به موضوعی که برای رفع اختلاف به او سپرده شده از تخصص و توان علمی و تجربی بیشتری برخوردار است بنابراین در کشف و درک اختلاف و رفع آن سریعتر از قاضی عمل می کند.

۳- داور، مکلف به رعایت تشریفات دست و پاگیر رسیدگی و دیوانسالاری و… نیست. بنابراین مسیر کوتاه تری را برای رسیدگی و صدور رای در پیش دارد.

۴- داور، معمولاً در قرارداد یا شرط داوری ، مکلف و متعهد به رسیدگی و صدور رای در زمان مشخص شده است. بنابراین ناگزیر است طی مدتی که آن را پذیرفته است اقدام به رسیدگی و صدور رای داوری نماید.

۵- کوتاهی و تاخیر داور در رسیدگی و صدور رای می تواند در جایی که موجب خسارت طرفین شده است برای داور، مسئولیت حقوقی در جبران خسارت ایجاد کند در حالی که قاضی، عملاً چنین مسئولیت و نگرانی را در مورد خود ندارد.

خدمات داوری در تجارت بین‌ الملل

پس از آنکه تجارت بین الملل در بین کشورها رواج یافت به تبع آن، اختلافات ناشی از تجار بین المللی نیز گسترش پیدا کرد و آنچه مانع بزرگی بر سر راه تجارت بین الملل بود عدم تمایل بازرگانان بین المللی به رسیدگی به دعاوی مربوط به آنان در دادگاه های ملی و عدم اطمینان از اجرای احکام صادره توسط دادگاه ها در سایر کشورها بود. لذا امروزه داوری به عنوان بخش جدایی ناپذیر تجارت بین الملل مورد استقبال تجار بین المللی قرار گرفته است.

موسسه وکالت و مشاوره حقوقی ما، با حضور وکلا، کارشناسان و مشاوران حقوقی که نسبت به قوانین، معاهدات دو جانبه یا معاهدات چند جانبه و نحوه بکارگیری آنها و مراحل طرح ادعا، شناسایی و اجرای آراء داوری خارجی و بین المللی، تسلط و شناخت کافی دارند؛ حل و فصل اختلافات بین المللی در سریع ترین زمان ممکن و با کمترین هزینه را از طریق داوری، ممکن ساخته است و آماده پذیرش داوری و ارائه مشاوره های داوری در این زمینه می باشد.

خدمات داوری در سرمایه‌گذاری خارجی

آنچه سرمایه گذاران را از سرمایه گذاری در کشور دیگر باز می دارد خطر از بین رفتن سرمایه و یا نحوه خروج سرمایه از کشور سرمایه پذیر است که در این راستا کشورها با انعقاد موافقتنامه های دو جانبه یا چند جانبه و پیوستن به معاهدات بین المللی، سعی در حمایت از سرمایه گذاران خود در سایر کشورها دارند. لذا شناسایی معاهدات دوجانبه یا بین المللی ناظر بر سرمایه گذاری و به تبع آن نحوه حل و فصل اختلافات ناشی از سرمایه گذاری خارجی نیاز به آشنایی با حوزه سرمایه گذاری خارجی، مفاهیم آن و آگاهی نسبت به اجرای معاهدات مذکور و شیوه طرح دعوا و اجرای آن دارد. موسسه ما با حضور وکلای متخصص و مشاوران حقوقی آگاه نسبت به مسائل سرمایه گذاری خارجی در ایران و کشورهای اطراف و با اشراف بر مزایا و معایب این مقررات، آماده قبول داوری و حل و فصل اختلافات بین سرمایه گذاران و سرمایه پذیران در این زمینه می باشد.

خدمات داوری در حمل و نقل بین‌المللی

حمل و نقل کالا در تجارت بین الملل از اهمیت زیادی برخوردار است. منافع تجار بین المللی در خصوص تجارت و پرداخت وجه در تجارت بین الملل، تماما در صورتی تامین خواهد شد که کالا به طور صحیح به مقصد برسد. در صورت عدم تحویل کالا و یا تحویل ناقص آن، در قوانین داخلی کشورها و همچنین طی کنوانسیون های بین المللی که در خصوص حمل و نقل دریایی تدوین گردیده در راستای پشتیبانی از حقوق و منافع بازرگانان، مقرراتی وضع شده است.

موسسه ما  با حضور  وکلا و مشاوران حقوقی آشنا به حمل و نقل بین المللی کالا و مسلط به ترتیبات طرح ادعا و یا داوری اختلافات حوزه حمل و نقل که مسلط به قوانین و کنوانسیون های بین المللی در این زمینه هستند سعی در حل و فصل اختلافات در حمل و نقل بین المللی کالا در سریع ترین زمان ممکن دارد و آماده پذیرش داوری و ارائه مشاوره های داوری در این زمینه می باشد.

خدمات داوری در حوزه نفت و گاز

در صنعت نفت و گاز، قراردادهای متنوع و گوناگونی در بخش بالا دستی و پایین دستی مانند اکتشاف و استخراج نفت و گاز، ساخت پالایشگاه و خط لوله، ساخت کارخانه های تولید فرآورده های نفتی و پتروشیمی، خرید و فروش نفت و گاز و بسیاری عملیات تجاری دیگر منعقد می گردد.

از طرفی بین خود شرکت های حاضر در این حوزه و دولت های سرمایه پذیر و تامین کنندگان مالی و پیمانکاران نفتی، قراردادهایی با حضور مشاوران حقوقی و فنی منعقد می گردد. حضور مشاوران حقوقی و فنی در جریان تدوین و انعقاد این قراردادها بدین جهت است که این قراردادها در مرحله اجرا با مشکلی برخورد نکنند و اگر هم اختلافی به وجود آمد کمترین آسیب را در پی داشته باشد. این قراردادها البته به دلایل مختلف، کم و بیش به اختلاف برخورد می کنند. موسسه ما با حضور وکلای متخصص و مشاوران حقوقی آگاه به موضوعات صنعت نفت و گاز و سرمایه گذاری در این بخش که به فنون طرح ادعا و یا داوری در موضوعات و اختلافات حوزه نفت و گاز مسلط هستند و شناخت کافی نسبت به قوانین و مقررات داخلی و بین المللی اختلافات در حوزه نفت و گاز دارند آمادگی این را دارد تا در سریع ترین زمان و با کمترین هزینه که هدف تمام تجار می باشد اختلافات آنان را از طریق داوری حل و فصل نماید.

 

به این صفحه چه امتیازی می دهید؟

برای امتیاز دادن بر روی ستاره ها کلیک کنید!

میانگین امتیازات ۵ / ۵. تعداد رای دهندگان: ۲

تاکنون امتیازی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این مطلب را ارزیابی می کند.

خوشحالیم که این صفحه را مفید دانستید ...

در شبکه های اجتماعی با دوستانتان به اشتراک بگذارید.

متاسفیم که این صفحه برایتان مفید نبود!

نظراتتان را با ما به اشتراک بگذارید.

به نظرتان این صفحه چه کمبودی داشت که برایتان مفید نبود؟

۵
(۲)

گروه وکلای اوراسیا

گروه وکلای بین المللی اوراسیا آمادگی خود را برای پذیرش داوری در دعاوی و قراردادهای داخلی و بین المللی با تکیه بر تجارب عملی مبتنی بر حداقل ۱۵ سال سابقه فعالیت علمی و حقوقی در ایران و سطح بین المللی اعلام میدارد. __ سوالات خود را از طریق فرم مشاوره حقوقی با ما مطرح کنید. __

سوالات متداول حکمیت و داوری

حکمیت با داوری چه تفاوتی دارد؟

این دو واژه کاملا معادل همدیگر هستند. کلمه داوری در زبان فارسی معادل واژه‌ حکمیت در زبان عربی است.

حکمیت چه تفاوتی با میانجیگری دارد؟

در حکمیت فرد یا سازمانی که حَکَم است، حُکمِ نهایی را صادر میکند و دو طرف وقتی به او مراجعه می کنند، پیشاپیش پذیرفته‌ اند که از حکم او تمکین کنند(حکم او را بپذیرند).

اما در میانجی‌گری ، تعارض و اختلاف نظر توسط طرفین درگیر حل می‌شود. فردی که میانجی است صرفا این فرایند را تسهیل می کند.

بطور خلاصه، کار داور مثل دادگاه می باشد که رای صادر میکند و کار میانجی مثل ریش سفیدی می باشد که می کوشد اختلاف طرفین را حل و فصل کند.

کدام دعاوی قابل ارجاع به داوری است؟

کلیه دعاوی حقوقی به استثنای دعاوی ورشکستگی، دعاوی راجع به اصل نکاح، فسخ آن، طلاق و نسب.

تعیین داور چه شرایطی دارد؟

طرفین اهلیت اقامه دعوا را داشته و بر ارجاع امر به داوری تراضی کنند.

انواع داوری کدام هستند؟

داوری اختیاری : در هنگام عقد قرارداد، طرفین میتوانند توافق کنند که در صورت بروز اختلاف، از طریق داور یا داوران منتخب مشکل را حل و فصل نمایند و یا اینکه به صورت یک توافقنامه داوری در قالب یک قرارداد جداگانه توافق کنند که اختلاف خویش را از طریق داوری حل نمایند.

داوری اجباری : در برخی از موارد دادگاه با توجه به اوضاع و شرایط یک پرونده مصلحت می بیند که موضوع را برای حل اختلاف به داوری ارجاع دهد.

روش های تعیین داور چیست؟

  • انتخاب توسط طرفین اختلاف
  • انتخاب داور توسط شخص ثالث
  • انتخاب داور توسط دادگاه

تفاوت داوری داخلی و بین المللی چیست؟

داوری در قراردادهایی که طرفین آن هر دو از اتباع ایران هستند را داوری داخلی گفته میشود و داوری بین المللی به قراردادهایی بین المللی که یکی از طرفین دعوا اتباع خارجی باشد، اطلاق می شود.

مدت زمان داوری چقدر است؟

تعیین مدت زمان داوری به توافق طرفین بستگی دارد و کاملا اختیاری است ولی در صورتی که طرفین در این خصوص توافقی نداشته باشند مدت زمان داوری سه ماه تعیین می گردد.

عوامل زوال داوری چیست؟

  • در صورت تراضی کتبی طرفین دعوا
  • فوت یا حجر یکی از طرفین دعوا
  • ورشکستگی یکی از طرفین دعوا
  • انحلال شخص حقوقی (در صورتیکه یکی از طرفین و یا هر دو شخص حقوقی باشد)
  • انتفای موضوع داوری (یعنی بهم خوردن معامله به تراضی طرفین)
  •  فسخ معامله ای که در آن داوری پیش بینی شده